* on-line.gr *

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Editorial: Το περιοδικό μας ξεκίνησε από τον Πάνο Σ. Αϊβαλή, δημοσιογράφο πριν είκοσι δυο χρόνια [1996] με μοναδικό σκοπό την παρουσίαση όλων των τάσεων της Λογοτεχνίας -ελληνικής και ξένης- με κύρια έμφαση στην ελληνική λογοτεχνία και ποίηση. [ http://genesis.ee.auth.gr/dimakis/Yfos/Yfos.html ]
Η Φωτό Μου
Επιμέλεια Σελίδας: Πάνος Αϊβαλής - kepeme@gmail.com...............................................................................
δ/νση αλληλογραφίας: Μεσολογγίου 12 Ανατολή Νέα Μάκρη 190 05, τηλ. 22940 99125 - 6944 537571
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
«O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό…». Γκαίτε
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Τετάρτη, 12 Φεβρουαρίου 2020

Πέθανε ο εκδότης Σάμης Γαβριηλίδης


Ακάματος εργάτης της τυπογραφίας, στην υπηρεσία του βιβλίου, ο Σάμης Γαβριηλίδης νικήθηκε από τον καρκίνο ταξιδεύοντας για νέες πολιτείες. Ο εκδότης, που εδώ και χρόνια αποτελούσε ένα σημείο αναφοράς για τους ανθρώπους των γραμμάτων, απεβίωσε αφήνοντας πίσω του βαριά κληρονομιά.
Ο Σ. Γαβριηλίδης πρόσφατα είχε παραχωρήσει συνέντευξη στην «Εφ.Συν.» και την Κυριακή Μπεϊόγλου λέγοντας πως πρέπει να θυμόμαστε, να μη χρησιμοποιούμε το έγκλημα των ναζιστών κατά των Εβραίων, όπως δυστυχώς κάνουν οι εξουσιάζοντες όλων των αποχρώσεων και των ιδεολογιών.
Η μητέρα του, Καρολίνα Γαβριηλίδου, ήταν επιζήσασα του Αουσβιτς, του Νταχάου, του Μπέργκεν Μπέλσεν, με αριθμό στο χέρι της 40382. 
Ο Σάμης Γαβριηλίδης ξεκίνησε την πορεία του στο χώρου του βιβλίου το 1977 με τις Εκδόσεις Πλέθρον και το 1988 ιδρύθηκαν οι Εκδόσεις Γαβριηλίδης.
Σε συλλυπητήριο μήνυμα της η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει «την βαθύτατη θλίψη της μαζί με όλη την οικογένεια του βιβλίου», για την απώλεια του εκδότη Σάμη Γαβριηλίδη του οποίου η παρουσία «άφησε το αποτύπωμά της στα ελληνικά γράμματα. Ο φιλόξενος χώρος του Poems & Crimes έγινε τόπος συνάντησης συγγραφέων και αναγνωστών, με πολλές εκθέσεις, παρουσιάσεις και μουσικές/ ποιητικές βραδιές. Ο Σάμης υπήρξε ιδιαίτερα αγαπητός και θα τον θυμόμαστε πάντα με συγκίνηση», καταλήγει η ανακοίνωση εκφράζοντας θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του.
♦ Η πολιτική κηδεία του θα γίνει το Σάββατο, στις 12:00, από το Α' Νεκροταφείο.

Τρίτη, 21 Ιανουαρίου 2020

Πέθανε η ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ


Από τη βράβευσή της για το σύνολο του έργου της το 2014 
(EUROKINISSI/ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ
Mια από τις σημαντικότερες σύγχρονες ποιήτριες, ευαίσθητη και ερωτική φωνή,  η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών, αφήνοντας πίσω της πλούσιο και πολυσήμαντο έργο.
Έχει τιμηθεί με σημαντικά ελληνικά και διεθνή βραβεία, όπως το Α΄ Βραβείο Ποίησης της πόλης της Γενεύης (Prix Hensch) το 1962. Επίσης, το 1985 τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης, το 2000 με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη (Ακαδημία Αθηνών) και το 2014 βραβεύτηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου της.
Είχε δώσει διαλέξεις και διάβασε ποιήματά της σε Πανεπιστήμια των ΗΠΑ και Καναδά (Harvard, Cornell, Darmouth, N.Y.State, Princeton, Columbia κ.ά.) Το 2000 τιμήθηκε με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη (Ακαδημία Αθηνών). Το 2014 βραβεύτηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου της.
Ένα δείγμα της ποίησής της:
Ποιητικό υστερόγραφο
Τα ποιήματα δεν μπορούν πια

να ‘ναι ωραία
αφού η αλήθεια έχει ασχημύνει.
Η πείρα είναι τώρα
το μόνο σώμα των ποιημάτων
κι όσο η πείρα πλουταίνει
τόσο το ποίημα τρέφεται και ίσως δυναμώσει.
Πονάν τα γόνατά μου
και την Ποίηση δεν μπορώ πια να προσκυνήσω,
μόνο τις έμπειρες πληγές μου
μπορώ να της χαρίσω.
Τα επίθετα μαράθηκαν
μόνο με τις φαντασιώσεις μου
μπορώ τώρα την Ποίηση να διανθίσω.
Όμως πάντα θα την υπηρετώ
όσο βέβαια εκείνη με θέλει
γιατί μόνο αυτή με κάνει λίγο να ξεχνώ
τον κλειστό ορίζοντα του μέλλοντός μου.


Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ γεννήθηκε στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 1939. Γονείς της οι Γιάννης Αγγελάκης και Ελένη Σταμάτη ενώ θεωρείται πνευματική κόρη του Νίκου Καζαντζάκη, που διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τον πατέρα της. 
Πρώτη φορά δημοσίευσε ποίημά της στα 17 της χρόνια στο περιοδικό «Καινούργια εποχή». Ήταν η «Μοναξιά» και το έκανε με παρότρυνση του Νίκου Καζαντζάκη.
Εκτός από την ποίηση ασχολήθηκε και με τη μετάφραση. Άρθρα της για την ποίηση και τη μετάφραση της ποίησης έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά και εφημερίδες. Το έργο της έχει μεταφραστεί σε περισσότερες των δέκα γλωσσών και ποιήματα της εμπεριέχονται σε λογοτεχνικές ανθολογίες. 
Έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν, Βλαντιμίρ Βλαντιμίροβιτς Μαγιακόβσκι, Ουίλλιαμ Σαίξπηρ κ.ά. 
Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ σπούδασε στην Αθήνα, στη Νότια Γαλλία και Ελβετία (Πανεπιστήμιο Γενεύης). Ηταν διπλωματούχος της Σχολής Μεταφραστών και Διερμηνέων (αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά).
Αρχή και τέλος για εκείνη η ποίηση του Κ.Π. Καβάφη. Οπως έχει γράψει ο Δαυίδ Ναχμίας, από την την πρώτη της ποιητική συλλογή λειτουργεί ως «προπομπός της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς (της λεγόμενης γενιάς της αμφισβήτησης)». Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ποιητικής της είναι η «σωματικότητα των αισθημάτων και η κατάφαση στη μοναξιά ως του βαθύτερου γνωρίσματος της ύπαρξης», ενώ στα πιο πρόσφατα έργα της η έμφαση δίνεται στις αυτοβιογραφικές αναφορές και σε έναν εσωτερικό διάλογο με τον θάνατο.
Η ίδια αναφέρει στην ποιητική συλλογή της «Με άλλο βλέμμα» (Καστανιώτης, 2018): «Με άλλο βλέμμα προσπαθώ να δω τώρα τη ζωή μου, που δε στηρίζεται πια στην ιδέα του μέλλοντος αλλά συγκεντρώνεται στο τώρα, και μ’ αυτή την οπτική γωνία γδύνω το παρελθόν από τα φανταστικά παραμύθια που με βοηθούσαν τότε να ζήσω και προσπαθώ να βρω την ουσία της ζωής πριν το τέλος της δικής μου.
Ο θάνατος είναι πάντα ο κυρίαρχος εχθρός, αλλά ως προσωπική εμπειρία μόνο στη φαντασία ζει. Ο άνθρωπος του δίνει σημασία ιστορική και τον συλλαμβάνει σαν την αρχή μιας καινούριας ζωής. Τώρα η ιδέα του θανάτου αδιάφορη μ’ αφήνει, αν και παγώνει με αυτή το σώμα. Τώρα μόνο η επιβίωση είναι η ιδέα που με κατέχει...»


Ανάμεσα στα έργα της που έχουν εκδοθεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη: «Των αντιθέτων διάλογοι και με τον ανήλεο χρόνο» (2018) «Της μοναξιάς διπρόσωποι μονόλογοι» (2016), « Η ανορεξία της ύπαρξης» (2011), «Στον ουρανό του τίποτα με ελάχιστα» (2005),  «Μεταφράζοντας σε έρωτα της ζωής το τέλος» (2003), « Η ύλη μόνη» (2001). Από τις εκδόσεις Κέδρος: «Άδεια φύση» (1993), «Επίλογος αέρας» (1990), «Οι μνηστήρες» (1988), κ.ά.

Τετάρτη, 20 Νοεμβρίου 2019

«Φελίτσε και Λίλυ – Ένας άνθρωπος ανάμεσα στους ανθρώπους» στον Πολυχώρο Vault


Από την Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου και κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στις 21.15 επί σκηνής του θεάτρου Vault θα παρουσιάζεται η παράσταση του έργου της Ελένης Καρασαββίδου «Φελίτσε και Λίλυ: Ένας άνθρωπος ανάμεσα στους ανθρώπους», ένα σύγχρονο έργο που βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία αγάπης. Βερολίνο 1942. Δυο γυναίκες συναντιούνται. Μια Εβραία και μια Γερμανίδα, παντρεμένη με αξιωματικό των Ναζί. Έχει τέσσερα αγόρια. Έχει τιμηθεί από τον Φύρερ γιατί έφερε στη ζωή τέσσερις μελλοντικούς στρατιώτες. «Που θα μάθουν να σκοτώνουν χωρίς πρόβλημα, αγόρια στην ηλικία τους».
Δυο γυναίκες συναντιούνται και μια μεγάλη αγάπη γεννιέται. Σ’ ένα Βερολίνο όπου έξω έπεφταν οι βόμβες βροχή και μέσα οι άνθρωποι χόρευαν και ερωτεύονταν απελπισμένα. «Οι βόμβες βόμβες και η ρούμπα ρούμπα». Μνήμες, επιστολές, ανατροπές στη σκιά του φασισμού που εξαφανίζει ανθρώπινες ζωές, στο όνομα του «πολιτισμού». 
Όλη η ζωή της Γερμανίδας Ναζί, της Λίλυ, οι 18 μήνες που έζησε με την Εβραία Φελίτσε. Και συνεχίζει να ζει μαζί της όλη την υπόλοιπη ζωή της. Με τις αναμνήσεις της, τις ενοχές της, στην αέναη προσπάθεια να κατανοήσει αυτό το τεράστιο και αναπάντητο «γιατί;» Γιατί κάποιοι αποφασίζουν για τις ζωές μας; Γιατί μας επιβάλλουν πώς και με ποιους θα συνυπάρξουμε; Ποιος έχει ορίσει πώς θα ζουν οι γυναίκες, οι φυλές, όλοι όσοι έχουν άλλες επιλογές ζωής, οι διαφορετικοί; Και ποιος βάζει μέτρο σύγκρισης για διαρκή ρατσιστικό διαχωρισμό; Ποιος και γιατί αποφασίζει για το μέλλον των παιδιών, των χωρών, των πολιτισμών; 
Μια παράσταση που ξυπνά συναισθήματα και γεννά σκέψεις, με αφορμή μια αληθινή ιστορία αγάπης που γεννιέται σε ένα τραυματικό ιστορικό πλαίσιο… την ιστορία της Φελίτσε και της Λίλυ.
Σκηνοθετικό Σημείωμα: 

Μια Γερμανίδα παντρεμένη με αξιωματικό των Ναζί και μια Εβραία συναντιούνται στο Βερολίνο του 1942 και μια μεγάλη αγάπη γεννιέται στη σκιά του ναζισμού και μιας πόλης που βομβαρδίζεται στο όνομα του «πολιτισμού και της τάξης». Σε μια σκοτεινή εποχή, όπου Εβραίοι, ομοφυλόφιλοι, διαφορετικοί, άνθρωποι με αναπηρία δολοφονούνταν, περιουσίες καταστρέφονταν, παιδιά σκοτώνονταν γιατί είχαν την ατυχία να γεννηθούν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, σ’ αυτό τον τόπο.

Μια αληθινή ιστορία που ενέπνευσε την Ελένη Καρασαββίδου, ερευνώντας την μέσα από το βιβλίο της Erica Fischer, την ταινία Aimee and Jaguar αλλά και την επικίνδυνη άνοδο της ναζιστικής απειλής και των ρατσιστικών επιθέσεων παγκοσμίως. Επιθέσεις εναντίον γυναικών, ομοφυλόφιλων, ανθρώπων με αναπηρία, ανθρώπων με κάθε είδους ιδιαιτερότητα. Η άρρωστη μανία για εξουσία και κέρδος κάποιων, διαμορφώνει συνειδήσεις εκπαιδεύοντας ανθρώπους να σκοτώνουν συνανθρώπους τους, να ασκούν κάθε μορφής βία χωρίς να σκέφτονται πως αύριο θα έρθει και η δική τους σειρά. Διαστρεβλώνουν την αλήθεια φανατίζοντας, χειραγωγώντας. Ένας «θαυμαστός καινούριος κόσμος», που αποφασίζει ποιος θα επιζήσει και ποιος όχι, ποια χώρα θα επιβιώσει και ποια θα ισοπεδωθεί, ποια κουλτούρα και ποια γλώσσα θα επικρατήσουν. Ένας παραλογισμός χωρίς τέλος. Που ακόμα και σήμερα, γιορτάζουμε θλιβερές επετείους και δημιουργούμε αλλού, σε άλλα σημεία του πλανήτη που καταστρέφουμε, άλλες οδυνηρές επετείους.
Και η ιστορία συνεχίζεται και θα συνεχίζεται όσο η παιδεία, η ιστορία, τα ΜΜΕ, κατευθύνουν συνειδήσεις και διαπράττουν εγκλήματα καθημερινά, από την κλιματική αλλαγή, τους πυρηνικούς εξοπλισμούς, την καταστροφή ιστορικών πολιτισμών και άρα της συλλογικής μνήμης, τις μαζικές καταστροφές χωρών και τη δολοφονία παιδιών. 
Μια παράσταση αγάπης, μνήμης, ενοχής.


Κατερίνα Πολυχρονοπούλου



Κείμενο: Ελένη Καρασαββίδου
Δραματουργική επεξεργασία – Σκηνοθεσία: Κατερίνα Πολυχρονοπούλου
Σκηνικά-Κοστούμια: Αγγελίνα Παγώνη
Μουσική-Σχεδιασμός ήχου: Μαρία Βουμβάκη
Χορογραφίες – Κινησιολογία: Αναστασία Γεωργαλά
Βοηθός σκηνοθέτη: Μαριάνθη Κολιάκη
Σχεδιασμός φωτισμών: Κατερίνα Πολυχρονοπούλου – Θοδωρής Μαργαρίτης
Φωτογραφίες: Αγγελίνα Παγώνη
Γραφιστική επιμέλεια: Γιώτα Παρασκευά
Trailer: Στέφανος Κοσμίδης
Επικοινωνία: Μαριάννα Παπάκη, Νώντας Δουζίνας
Παραγωγή: ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ – VAULT
Ερμηνεύουν: (αλφαβητικά)
Δήμητρα Βαμβακάρη
Δήμητρα Σύρου
Έλενα Τυρέα

Παραστάσεις από 4/12/2019: Τετάρτη και Πέμπτη στις 21.15.
Διάρκεια: 80′ (χωρίς διάλειμμα)
Τιμές εισιτηρίων: Γενική είσοδος: 13 ευρώ, Φοιτητές / Σπουδαστές / Κάτοχοι Κάρτας Πολυτέκνων / ΑμΕΑ / Κάτοχοι Κάρτας Ανεργίας (ΟΑΕΔ): 10 ευρώ
Προπώληση viva: 12 ευρώ

Πολυχώρος VAULT THEATRE PLUS
Διεύθυνση: Μελενίκου 26, Γκάζι, Βοτανικός (Πλησιέστερος σταθμός μετρό: Κεραμεικός – 8′ περίπου με τα πόδια)
Πληροφορίες – Κρατήσεις: 213 0356472 / 6949534889 (11:00 – 14:00 και 17:00 – 21:00)

Πηγή: https://tetragwno.gr/

Παρασκευή, 13 Σεπτεμβρίου 2019

«Έφυγε» ο μεγάλος Νάνος Βαλαωρίτης

Μεγάλη απώλεια για τον χώρο των Γραμμάτων και των Τεχνών ο χαμός του σπουδαίου διανοούμενου Νάνου Βαλαωρίτη, ο οποίος άφησε σήμερα σε ηλικία 98 ετών την τελευταία του πνοή.
Ο συγγραφέας, ποιητής και ζωγράφος από το 1939 μέχρι το τέλος της ζωής του έγραφε, σχεδίαζε, συμμετείχε με παρεμβάσεις του στο δημόσιο λόγο για τις εξελίξεις στην Ελλάδα και τον κόσμο. 
Γεννημένος στη Λωζάννη, γιος του διπλωμάτη Κωνσταντίνου Βαλαωρίτη και δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, έζησε όλα τα μεγάλα καλλιτεχνικά και λογοτεχνικά ρεύματα του αιώνα.
Με το έργο του και τη σκέψη του σημάδεψε την ελληνική λογοτεχνία, με την ευγένεια και το χιούμορ του όσους τον γνώρισαν. Ο ίδιος γνώρισε σημαντικούς διανοούμενους, όπως τους Τ.Σ. Ελιοτ, Ντίλαν Τόμας, Γ.Χ Οντεν, Αντρέ Μπρετόν.

Μία πορεία - φαινόμενο

Ο Βαλαωρίτης σε ηλικία 24 ετών δραπέτευσε από την γερμανοκρατούμενη Ελλάδα μέσω του Αιγαίου στην Τουρκία, από εκεί στη Μέση Ανατολή και τελικά στην Αίγυπτο όπου συναντάει τον Σεφέρη ο οποίος υπηρετούσε την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση ως γραμματέας της ελληνικής πρεσβείας στο Κάιρο. 
Με τη στήριξη του Έλληνα νομπελίτσα έγινε ο σύνδεσμος στην ανάπτυξη του λογοτεχνικού δεσμού μεταξύ των δύο χωρών. Εκτός από τη μελέτη αγγλικής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου έκανε μεταφράσεις Ελλήνων μοντερνιστών ποιητών, μεταξύ των οποίων του Ελύτη και του Εμπειρίκου.
Στο Παρίσι από το 1954 μέχρι το 1960 συμμετείχε στην ομάδα των σουρεαλιστών. Εκεί γνώρισε την μελλοντική σύζυγό του, την Αμερικανίδα Μαρί Γουίλσον, που πέθανε πριν δύο χρόνια. 
Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1960 για να αυτοεξοριστεί το 1968 λόγω της Χούντας. Από τότε και έως το 1993 δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία και δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο στις ΗΠΑ.
Το 1983 βραβεύτηκε με το Α' Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του «Μερικές γυναίκες», ενώ είχε αρνηθεί ανάλογη βράβευση το 1958. Το 1976 είχε επίσης αρνηθεί την πρόταση να γίνει αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Το Δεκέμβριο του 2009 του απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολo του έργου του.

«Ποιος είμαι όταν δεν είμαι εκεί ο άνθρωπος που είμαι»*

Είμαι ο Αρθούρος όχι ο Ρεμπώ

Αλλά ο καλός γιατρός Αρθούρος
Από τη Βοστώνη – είμαι ο Βασιλιάς
Αρθούρος – ο Αρθούρος των Λιμνών
Σύζυγος της Γενοβέφας – της ωραίας
Παράξενης που τον απατούσε με τον
Ιππότη Λάνσελοτ – θα ’μουν και
πολλοί άλλοι Αρθούροι – αλλά
ανεπιθύμητοι αστοί όπως ο Άρθουρ Μίλερ
ή ο Άρθουρ Σάιμον – ο αισθητικός
είμαι γενικώς υπέρ της αφθονίας –
Να τα’ χει όλα ο λαός κι οι πλούσιοι λίγα
(ποιος σήμερα τολμάει να λέει τέτοια)
θα ’μουν ένας που κουρνιάζει με τα
περιστέρια παρόλο που είμαι Τσαλαπετεινός

*Αθήνα, 18 Σεπτεμβρίου 2008

Δευτέρα, 19 Αυγούστου 2019

Πυροβολώντας τους ποιητές


Της Ελένης Καρασαββίδου

Στα μέσα του 1927 η λογοτεχνική Μαδρίτη παραδινόταν σ’ έναν άγνωστο 29χρονο δραματουργό κι ένα πρωτόλειο έργο. Το έργο «Μαριάνα Πινέδα» μιλούσε για μια ιστορική γυναικεία μορφή που την κρέμασαν οι φασίστες στην πόρτα της γιατί παρά τις προσπάθειες εξαγοράς της δεν έπαψε στιγμή να τους εναντιώνεται.

Ο συγγραφέας του, εν αντιθέσει, πίστευε ότι η ποίηση θα απέτρεπε κάθε εναντίον του κακό. «Είμαι ποιητής και κανείς δεν πυροβολεί τους ποιητές», είναι μία από τις διάσημες φράσεις του. Στην πραγματικότητα, ο νεαρός Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα είχε λιγότερο από δέκα χρόνια ζωής... Γιατί τον Αύγουστο του 1936 οι φασίστες τον σκότωσαν στα χωράφια της «μακρινής και μόνης» Γρανάδα.

Μέσα από την πένα του, ο Λόρκα είχε πραγματώσει γενναιόψυχα τη σκοτεινή μήτρα-φύση που αποζητούσε. Και το βλέμμα του ανθρώπου που μένει μόνος μες στην ερημιά του ακολουθώντας τη βασική του επιλογή: Να κοιτά μα και να βλέπει. Και να μη σιωπά.

Τώρα που οι ακροδεξιοί ξεσαλώνουν στο σύνολο του πλανήτη αλλά και τοπικά νομιμοποιούμενοι ως στελέχη της «μελλοντικής κυβέρνησης», τώρα που το σκοτάδι επιστρέφει με θόρυβο (μέσα από την εξουσιαστική χειραγώγηση υμών των λίγων; την ευκολία υμών και ημών των πολλών και τις υπεραπλουστεύσεις ημών των διαφορετικών) είναι καλό να θυμόμαστε τον γεννημένο αρχές Ιούνη του 1898 Λόρκα…

Ο Τόμας Μαν, προσπαθώντας να εξηγήσει το είδος του ανθρώπου που, λίγα χρόνια αργότερα και με την επικράτηση του φασισμού, έκλαιγε όταν άκουγε Μπαχ αλλά γελούσε όταν σκότωνε παιδιά, μίλησε για την πλάνη του γερμανικού αστισμού. Για την πλάνη όσων θεωρούσαν πως η κουλτούρα (όσων ξέρουν άριστα αγγλικά π.χ.) αρκούν για να γίνουν οι άνθρωποι ανθρώπινοι.

Δεν αρκούν δίχως πολιτική συνείδηση, τόνισε. Δεν αρκούν δίχως τη συνείδηση του πολίτη. Δηλαδή του ανθρώπου που δεν αποστρέφει μάτια κι ευθύνες από τo σπαρασσόμενο σύνολο, που δεν κλείνει τ’ αυτιά στις κραυγές του «Αλλου». Αφού θεωρεί ότι κάθε ερώτηση που η πραγματικότητα του θέτει, είναι μία ερώτηση προσωπική, που αφορά τον ίδιο όταν κοιτάζεται μονάχος στον καθρέπτη.

Ο Λόρκα έζησε μπροστά σ’ αυτόν τον καθρέφτη ξέροντας πως μια έγγραφη φωνή δεν μπορεί παρά ν’ ανήκει στους δίχως φωνή διωκόμενους όλου του κόσμου. Εκείνον τον Αύγουστο του 1936 θα μάθαινε ίσως πως ο χειρότερος εχθρός για τους επικρατούντες δεν μπορεί παρά να είναι όχι όσοι απλά γράφουν, παρά όσοι ζουν ποιητικά.

Δηλαδή, όσοι αναλίσκονται σε μια μάταιη μα ελπιδοφόρα προσπάθεια ν’ αλλάξουν τον κόσμο. Είχε πια μάθει πως γι’ αυτό πυροβολούν τους ποιητές....

Πηγή: https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/199782_pyrobolontas-toys-poiites?fbclid=IwAR14BYSvz2fD5qQ_1wWnu3HQEUPPrP3wz6FkwlyvD_43G0oSEf0fGO5YISk

Τετάρτη, 24 Απριλίου 2019

Το Λεύκωμα της Ευρυδίκης (επιμέλεια: Γιώργος Καραντώνης)

Ύστερα από τριάντα ένα χρόνια "Το Λεύκωμα της Ευρυδίκης" ξαναβλέπει το φως της δημοσιότητας από τις εκδόσεις Βακχικόν. Πρόκειται για το λεύκωμα μιας νέας και ανύπαντρης τότε κοπέλας, στο οποίο έγραψαν ή ζωγράφισαν τριάντα δύο συνολικά γνωστοί πνευματικοί άνθρωποι, λογοτέχνες, καλλιτέχνες, εικαστικοί κ.λπ., στη χρονική περίοδο 1939-1945. Αυτό το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, προ πολλού εξαντλημένο, κυκλοφορεί σε δεύτερη έκδοση, συμπληρωμένο με τις αναμνήσεις της Ευρυδίκης και εμπλουτισμένο με φωτογραφίες –αρκετές αδημοσίευτες ως τώρα – προσώπων που σχετίζονται με το λεύκωμα.
Στο λεύκωμα έγραψαν ή ζωγράφισαν οι ακόλουθοι: Βίκτωρ Ζήνων, ηθοποιός, Σωτήρης Σκίπης, ποιητής, Θράσος Καστανάκης, συγγραφέας, Γιώργος Βακαλό, ζωγράφος-σκηνογράφος, Μενέλαος Λουντέμης, συγγραφέας, Θανάσης Απάρτης, γλύπτης, Γιαννούλης Σαραντίδης, σκηνοθέτης, Κλέανθος Καρθαίος, ποιητής, Μάρκος Αυγέρης, κριτικός-ποιητής, Δημήτρης Φωτιάδης, συγγραφέας, Αντώνης Γιαννίδης, ηθοποιός, Λιλή Πατρικίου-Ιακωβίδη, ποιήτρια, Νίκος Καββαδίας, ποιητής, Γαλάτεια Καζαντζάκη, συγγραφέας, Κώστας Παπαδάκης, ποιητής, Κώστας Βάρναλης, ποιητής-συγγραφέας, Δώρα Μοάτσου-Βάρναλη, ποιήτρια, Αλέκος Φωτιάδης, ποιητής, Στράτης Μυριβήλης, συγγραφέας, Ηλίας Βενέζης, συγγραφέας, Κάρολος Κουν, σκηνοθέτης, Γιώργος Παππάς, ηθοποιός, Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη, ποιήτρια, Μ. Καραγάτσης, συγγραφέας, Γιώργος Κοτζιούλας, ποιητής, Δημήτρης Καραντώνης, δημοσιογράφος, Έλλη Αλεξίου, συγγραφέας, Μελισσάνθη, ποιήτρια, Ρίτα Μπούμη-Παππά, ποιήτρια, Φώτης Κόντογλου, συγγραφέας-ζωγράφος, Νίκος Καστανάκης, ζωγράφος-σκιτσογράφος, Λεωνίδας Χαϊκάλης, ζωγράφος.

Κυριακή, 21 Απριλίου 2019

«Ποιητικό Ανθολόγιο “Βόυτσεκ”»



ανθολόγηση: Αλέξιος Μάινας
Ποιήματα που γράφτηκαν ή θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί για το έργο Βόυτσεκ του Γκέοργκ Μπύχνερ.
Γιάννης Ρίτσος
Η ΚΑΛΗ ΑΝΑΠΑΥΣΗ
Ήσυχος τώρα, ζεσταμένος με το χνώτο του. Οι άνθρωποι,
ανάπηροι, ανήμποροι, πολύ φωνάζουν· ντύνονται
τη φωνή του σφαγμένου πετεινού, τη μαύρη κουρτίνα,
το μέσα μέρος του μαχαιριού που τους χτύπησε. Στη δίκη
δεν εμφανίζονται οι μάρτυρες.
Αυτός
αποσυρμένος κάτω απ’ το τραπέζι, μεταφρασμένος
σ’ εκατοντάδες άγνωστα πρόσωπα, σ’ εκατοντάδες κομμένα κεφάλια
ακουμπισμένα πάνω στο τραπέζι, μαζεύει από κάτω
τα ψίχουλα (γιατί οι σφαγμένοι πεινάνε περισσότερο),
τ’ αποθηκεύει στις τρύπες των καρφιών μες στο κιβούρι του,
εκεί που πλαγιάζει γνωρίζοντας με ακρίβεια το θάνατό του,
έχοντας πλάι ένα ποτήρι νερό μη διψάσει τη νύχτα.

Γιώργος Θέμελης
ΑΠΟΓΥΜΝΩΣΗ
Κανείς δεν το περίμενε
Το κρύο και τη βροχή
Η νύχτα κάνει πιο βαθιές τις χαραμάδες
Μαζεύεται κόσμος και γελά χαζεύοντας απ’ όλες τις μεριές
Ζώα φυλακισμένα
Άδεια καθίσματα παλιά
Ένα κομμένο κεφάλι που ξεφωνίζει
Ο απέραντος τοίχος με το καρφί και το γκρεμισμένο παράθυρο
(…)

Τάσος Λειβαδίτης
ΥΣΤΕΡΟΦΗΜΙΑ
Όταν πεθάνουμε όλα όσα ονειρευτήκαμε έρχονται και στέκουν
κάπου εκεί στην κάμαρα. Κι άξαφνα όλοι σέβονται νεκρό
το χτεσινό «παλιόσκυλο».

Αργύρης Χιόνης
ΠΕΡΙ ΜΑΧΑΙΡΙΩΝ

  1. Το δίκοπο μαχαίρι δεν μπορεί ν’ αλλάξει γνώμη, δεν μπο-
    ρεί τα νώτα του να στρέψει στη σφαγή.

  2. Πες μου με τι μαχαίρι θα κοιμηθείς για να σου πω με τι
    πληγή θα ξυπνήσεις.

  3. Φτωχό μαχαίρι, στομωμένο, άλλοτε για την κόψη σου κα-
    μάρωνες, τώρα, για τη λαβή σου.

Γιάννης Κοντός

  1. ΟΤΑΝ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ 
    ΑΚΟΥΓΕΤΑΙ ΕΝΑ ΤΥΜΠΑΝΟ
Τις γυναίκες που αρχίζουν
να τρελαίνονται και κυνηγάνε
τα δέντρα νομίζοντας ότι είναι σκυλιά
να τις αγαπάτε, γιατί έχουν γυάλινους αστραγάλους
και χάνουν την ισορροπία τους.
Όπως είναι μικροκαμωμένες,
με άσπρο πρόσωπο, ανοίγουν
την πόρτα και μπαίνουν σε ιαπωνική ταινία.
Συνήθως τις αποκεφαλίζουν
ζηλιάρηδες εραστές για μικροπράγματα.
Αυτές όμως θέλουν να ζήσουν.
Παίρνουν το κομμένο κεφάλι
το βάζουν στο λαιμό (δεν εφάπτεται καλά)
και είναι σαν να κοιτάνε συνέχεια πίσω
την ομίχλη και το άλογο που τις ακολουθεί.

  1. ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ
Η στάθμη του σώματος ποικίλλει
από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Είναι όπως λέμε: να το φεγγάρι
και αυτό ουσιαστικά είναι ένα
ψάρι στη λίμνη και η λίμνη
σιγά σιγά αποξηραίνεται και σε φωνάζω
με το μικρό σου όνομα.
– Μια τρύπια δεκάρα όλα
στον πάτο της λίμνης
μέσα στη λάσπη και στο όραμα.

Κυριάκος Χαραλαμπίδης
Η ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ
Κεφάλι αυτόματο, που πέφτει χωρίς αίμα.

Στέφανος Αλιπράντης
ΒΟΫΤΣΕΚ (ή ΨΥΧΑΝΘΗ)
Η λογική ξέφρενο ξέσπασμα
μια επανάσταση
των ίδιων ζώων
από πολύχρονη διαμονή
σε άθλιο κήπο
και μια προσπάθεια ενσάρκωσης του κτήνους
από τον άνθρωπο
που κάποιοι καταφέρνουν τέλεια.
Υπερδοσολογία μπιζελιών
αρρυθμίες
πολύμηνης έρευνας με ποδιά.
Σφάλμα επιστήμονα
ασφαλές λαμπορατόριο το μυαλό
με όσπρια
ή αλλιώς κατακραυγή σιωπών
σε κοινωνία που κοιτάζει αλλού
πως όλα πάνε ωραία.
Κάποιοι βγάζουν από τη θήκη
όργανα
αυτός τραβά
μαχαίρι.
Η λογική τρέλα του απατημένου
μια μηχανή κιμά
που δουλεύει
μόνο με κρέας
άλλων.

Γιώργος Αλισάνογλου
[ ΛΑΦΥΡΟ ΕΡΕΒΟΥΣ ] 
–Ας είναι θάνατος η δυνατότητά μου να συρθώ στο όνειρό σου και να μείνω εκεί–
Τα σκοτάδια μου τα κρατώ ακόμη κοντά μου
φως που παραμερίζεται διαρκώς σε μια εικόνα
που βλέπει προς το τίποτα
το να μπεις διασχίζοντας σε τούτη την εικόνα
είναι σαν να μπαίνεις γυμνός σε μια μάχη δίχως πόλεμο
Κάποτε, ο ουρανός της εικόνας αυτής
εισέρχεται στο σιωπηλό δωμάτιο
σαν κάτι που έχει προ πολλού ειπωθεί
με περιβάλλει – με καταβάλλει σαν παγωμένο κορμί
αφήνεται αέναος στην ύπαρξή του σαν ευαισθησία στο μάτι
Εκεί, κάτω από τα χωμάτινα σκοτάδια
σέρνομαι στην επανάστασή σου
με σκεπάζει από μέσα μου μια μάχη
που δεν φαίνεται να πεθαίνει ποτέ

Αναστασία Γκίτση
ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΠΛΗΓΗ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟ
(ή αλλιώς) ΣΤΗΝ ΛΕΙΨΙΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΟΤΕ ΗΛΙΟ
(Με αφορμή το έργο Βόυτσεκ του Γκέοργκ Μπύχνερ)
Έμεινε μόνος
–ήταν για να μείνει μόνος–
χάσκει
εκείνη η εκδορά ψυχής
που πλημμύρισε τον κόσμο
μ’ αλλοπρόσαλλες δικαιολογίες

μούσκεμα η γυναίκα
αλάτι στην πληγή
κι ένα αίμα
να χαίνει
αναρριχώμενο φυτό
στον καρπό της παλάμης του
έμεινε μόνος
–ήταν από την αρχή του μόνος–

Σταύρος Καμπάδαης
1.
ΑΥΤΑ Σ’ ΤΑ ΕΧΩ ΠΕΙ
ΜΕ ΑΛΛΑ ΛΟΓΙΑ
Ο ακριβοδίκαιος
κουβαλάει ένα μαχαίρι.
Όταν πρέπει
το χώνει
στον απέναντι.
Σχεδόν
πάντα
το μπήγει
μέσα του.

  1. ΦΟΝΟΣ ΠΟΥ ΘΥΜΙΖΕΙ ΒΙΑΣΜΟ
Ωμός
Σαν γδαρμένο ζώο
στο τσιγκέλι
Όχι
Όχι
καλύτερα
ένα ζώο
που γράφει
ποίηση

Σοφία Κολοτούρου
ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ
Θα σας μιλήσω για το δίκιο των Θεών,
σε μια φτωχή, μα τόσο ανθρώπινη μπαλάντα.
Η βασιλεία θα χαριστεί, των Ουρανών
σ’ όποιον υπέφερε και σήμερα και πάντα.
Για μια γυναίκα που δεν θα ’ναι στα τριάντα –
πέταξε κιόλας, σαν πουλί στα εικοσιεννιά
και καταγράφηκε στ’ ανώνυμα συμβάντα:
πατριαρχία γι’ ακόμα μια γενιά.
Θα σας μιλήσω για το δίκιο των αντρών
–όσοι εκπαιδεύονται, μικροί, σ’ αυτό το δίκιο–
κι όσοι επιβάλλονται, με βία, των γυναικών
και το θαρρούν α υ τ ό πως είναι τόσο αντρίκειο.
Κι εμείς δεν φρίττουμε σαν σκέψη από τ’ ανοίκειο
γιατί γνωστά μάς έγιναν από παλιά
κι ως νήπια ακούγαμε, φτάνοντας ως το Λύκειο:
πατριαρχία γι’ ακόμα μια γενιά.
Θα σας μιλήσω για το δίκιο γυναικών
(γυναίκες… δίκαιο… παράξενα τα λόγια…)
Εδώ επιβάλλεται, σαν νόμος ισχυρών
το όποιο δίκαιο κι ανθούν τα μοιρολόγια.
Σταματημένα, αιώνες, όλα τα ρολόγια
κι εκ γενετής ανίσχυρα τα θηλυκά
κι όλα βουβά, κρυφά, συγκάλυψη στα σόγια:
πατριαρχία γι’ ακόμα μια γενιά.
Θα σας μιλήσω για το δίκιο των ανθρώπων
που ξεχωρίζουν απ’ τα ζώα, γενικά
και πως θ’ αλλάξουν τα μυαλά των κοινών τόπων
πριν να ’χει θύμα η επόμενη γενιά.

Έλενα Πολυγένη
ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
Μικρό αλογάκι με τα ξύλινα μάτια
Δεν μπορείς να βρεις την αγάπη σου
Κι η καρδιά μέσα σου χτυπάει
Χτυπάει.
Αχ, καημένο ξύλινο αλογάκι.
Ο αναβάτης σου ήταν ένα παιδί.
Οι κούκλες στο δωμάτιο
Μιλούσαν μόνο για τα
Φορέματα
Και τα μαλλιά τους.
Κανείς μεγάλος δε σ’ έπαιρνε
Στα σοβαρά.
Όλοι γελούσαν με το αυτιστικό σου
Κούνημα
Πίσω-μπρος, πίσω-μπρος
Πήγαινε η ζωή σου.
Γελούσαν, αλλά εσύ ήξερες
Την αλήθεια.
Τα βλέφαρά τους ανοιγοκλείνουν
Οι σκιές τους πηγαινοέρχονται
Τα παράθυρα υποφέρουν
Οι στάχτες εκπλήσσονται
Οι στάχτες εκπλήσσονται.
Παραπονεμένο αλογάκι
Η φωτιά μέσα σου
Θα τους κάψει όλους.

Λένα Σαμαρά
ΕΚΛΕΙΨΗ
Θα ζωγραφίζω τ’ ωραίο σου πρόσωπο όλη
την άνοιξη
θ’ αναταράξω μες στη λίμνη τα νερά.
Οι δολοφόνοι δεν κοιμούνται πριν την κάθαρση
η νύχτα κρύβει το σακάκι του φονιά.
Ώρα να στείλουμε για ύπνο την ανάσα μας.
Χάραξε. Έρημο τοπίο η γειτονιά.
Προσεκτικά να παραδώσεις το κλειδί
στης φυλακής τη λησμονιά
–η νύχτα ντύνει τα σοκάκια με φωτιά–
προσεκτικά
να μην ακούσεις τη φωνή
που σε καλεί
σε υπόγειο, υπέρτατο χορό
στα ξεσκισμένα σωθικά
προσεκτικά
να μην ακούσεις τη φωνή
που σε καλεί.

Γιώργος Σαράτσης
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ
άμα τη βγάλω καθαρή
θα βγω στην ανοιχτωσιά
σωστό ερπετό
του πάνω κόσμου –
κισσός ατίθασος
ν’ αρπάξω τοίχους
και κορμούς
ένα να γίνω
με το τέλος
[ανήσυχος στην ηρεμία μου
ήρεμος στην ταραχή μου]

Το «Ποιητικό Ανθολόγιο “Βόυτσεκ”» (IΙ) ετοίμασε ο ποιητής και μεταφραστής του έργου Βόυτσεκ Αλέξιος Μάινας, με αφορμή τη φιλολογική & δραματουργική του ενασχόληση με το έργο για την παράσταση της ομάδας Ξανθίας στο Θέατρο Σημείο (σκην. Κ. Παπακωνσταντίνου).

https://diastixo.gr/logotexnikakeimena/poihsh/11982-anthologio-boytsek